Վրաստանի կրիպտո փոխանակիչները լիցենզավորված են Ազգային բանկի կողմից

Կրիպտոարժույթը վաղուց արդեն դարձել է սովորական ֆինանսական գործիք։ Սթեյբլքոյններն օգտագործվում են խնայողությունների և միջազգային հաշվարկների համար, իսկ բիթքոյն գնում են ինչպես մասնավոր ներդրողները, այնպես էլ ֆոնդերը։

Վրաստանում կրիպտոարժույթի նկատմամբ հետաքրքրությունն ավելի բարձր է։ Ֆիզիկական անձինք դրա վաճառքից ստացված եկամտի համար հարկ չեն վճարում, շուկայի կանոնները հստակ սահմանված են, իսկ խոշոր միջազգային բորսաներն այստեղ տեղական ընկերություններ են բացում։ Թբիլիսիում և Բաթումիում կրիպտոարժույթի փոխանակման կետերի ցուցանակները վաղուց այլևս ոչ մեկին չեն զարմացնում, իսկ ծառայություն ընտրելիս գլխավոր չափանիշը լիցենզիան է։

Ի՞նչ է VASP լիցենզիան և ինչո՞ւ է այն անհրաժեշտ հաճախորդին

2023 թվականից յուրաքանչյուր ընկերություն, որը հաճախորդների համար փոխանակում, պահպանում կամ փոխանցում է կրիպտոարժույթ, պարտավոր է գրանցվել Վրաստանի Ազգային բանկում՝ որպես վիրտուալ ակտիվների ծառայություններ մատուցող ընկերություն (VASP)։ Առօրյա խոսքում նման գրանցումը կոչվում է լիցենզիա, և առանց դրա աշխատելն արգելված է։

Այս կարգավիճակը ստանալը հեշտ չէ․ Ազգային բանկն ուսումնասիրում է ընկերության բիզնես մոդելը, շահառուներին, կապիտալի ծագումը և գործարքների մոնիթորինգի համակարգը։ Գրանցումից հետո փոխանակիչը պարտավոր է հաճախորդներին ստուգել KYC և AML կանոնների համաձայն և պահպանել ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի ու Եվրամիության պատժամիջոցները։

Հաճախորդի համար սա նշանակում է «կեղտոտ» գումար ստանալու ավելի ցածր ռիսկ և յուրաքանչյուր գործարքի վերաբերյալ փաստաթուղթ, որը կարելի է ներկայացնել բանկին։ Բացի այդ, վրացական ֆինանսական կազմակերպություններին արգելվում է աշխատել չլիցենզավորված մատակարարների հետ, ուստի օրինական փոխանակիչից ստացված փոխանցումը բանկի մոտ շատ ավելի քիչ հարցեր է առաջացնում։

Ինչպես ստուգել փոխանակիչի գրանցումը

Ծառայություններ մատուցողների ռեեստրը հրապարակված է Ազգային բանկի nbg.gov.ge կայքում, և այժմ այնտեղ կա մոտ 40 ընկերություն։ Ստուգման ժամանակ պետք է հաշվի առնել մի քանի նրբություն։

• Բրենդի և իրավաբանական անձի անունները հաճախ տարբեր են լինում։ Օրինակ՝ GeCrypto-ն գործում է SMARTFINSERVICE LLC անվամբ, ուստի որոնելն ավելի ճիշտ է ընկերության անվան կամ համարի միջոցով։

• Ռեեստրում համարները ունեն XXXX-9404 ձևաչափը և պետք է համընկնեն փոխանակիչի կայքում նշված համարի հետ։

• 2026 թվականի հունվարի 1-ից VASP-ը պարտավոր է գրանցման ակտը տեղադրել գրասենյակում, կայքում և հավելվածում։ Եթե փաստաթուղթը ոչ մի տեղ չկա, դա զգուշանալու պատճառ է։

• Ազատ արդյունաբերական գոտում գրանցումը չի փոխարինում VASP կարգավիճակին։

Վրաստանի լիցենզավորված կրիպտոարժույթի փոխանակիչների ցանկը

1. GeCrypto

Կայք: gecrypto.com

Իրավաբանական անձը և համարը ռեեստրում: SMARTFINSERVICE LLC, 0018-9404

GeCrypto-ն Թբիլիսիում աշխատում է 2022 թվականից և երկրում առաջիններից մեկն է ստացել VASP գրանցում 2024 թվականի հոկտեմբերին։ Forbes-ը ընկերությունն անվանում է Վրաստանի խոշորագույն OTC-դեսքը։

Ծառայությունը լուծում է փոխանակման հետ կապված գրեթե ցանկացած խնդիր։ Կանխիկ դոլար տրամադրում են Մարջանիշվիլի փողոցի 5 հասցեում գտնվող գրասենյակում։ Լարիով, դոլարով, եվրոյով և դիրհամով փոխանցումներն ուղարկվում են TBC, Bank of Georgia, Credo, Liberty և այլ բանկեր, սովորաբար մեկ ժամվա ընթացքում, իսկ արտասահմանյան հաշիվներին՝ SWIFT, SEPA և ACH համակարգերով։ Հասանելի ակտիվների թվում են USDT, BTC, ETH, SOL, USDC և այլ հայտնի մետաղադրամներ։

Ընկերությունը մասնագիտացած է խոշոր գումարների գործարքների վրա․ այստեղ 100 000 դոլարից սկսվող գործարքները սովորական պրակտիկա են, իսկ մեծ ծավալների դեպքում փոխարժեքն ավելի շահավետ է։ Բիզնեսի համար կա առանձին ուղղություն՝ անձնական մենեջերով և հաշվապահության համար անհրաժեշտ փաստաթղթերով։ Յուրաքանչյուր գործարքից հետո հաճախորդը ստանում է իր անունով ձևակերպված կտրոն, որը հաստատում է միջոցների ծագումը։

Google Maps-ում վարկանիշը 4,9 է՝ ավելի քան 1100 կարծիքի հիման վրա, իսկ Trustpilot-ում՝ 4,6։ Մենեջերները հաղորդակցվում են ռուսերեն, անգլերեն և վրացերեն։ Հնարավորությունների ամբողջության առումով սա օպտիմալ ընտրություն է ինչպես մասնավոր հաճախորդների, այնպես էլ ընկերությունների համար։

2. AllTrust

Կայք: alltrust.me

Համարը ռեեստրում: 0010-9404

Գործում է 2019 թվականից, կետեր կան Թբիլիսիում, Բաթումիում, Ռուսթավիում և շուրջօրյա՝ Թբիլիսիի օդանավակայանում։ Կրիպտոարժույթ կարելի է գնել Visa կամ Mastercard քարտով, իսկ գումարը փոխանցել TBC, Credo, Bank of Georgia կամ Liberty։ Կան նաև բջջային հավելվածներ և ընկերությունների համար նախատեսված ծառայություն։

3. Werty

Կայք: werty.tech

Իրավաբանական անձը և համարը ռեեստրում: Unotron LLC, 0021-9404

Գրասենյակներ ունի Թբիլիսիում, Բաթումիում և Ռուսթավիի ավտոշուկայում, ինչի շնորհիվ ծառայությունը հայտնի է ավտոդիլերների շրջանում։ Աշխատում է USDT, BTC և ETH կրիպտոարժույթների հետ, տրամադրում է կանխիկ դոլար, եվրո և լարի, ինչպես նաև գումար է փոխանցում TBC, Credo և Bank of Georgia։ Մուտքային կրիպտոարժույթը ստուգվում է AMLBot-ի միջոցով։

4. Cryptal

Կայք: cryptal.com

Իրավաբանական անձը և համարը ռեեստրում: Digital Ledger Technologies LLC, 0002-9404

Թբիլիսիում գործող առցանց բորսա, որտեղ կարելի է գնել, վաճառել և փոխարկել BTC, ETH, USDT, LTC և այլ ակտիվներ լարիով, դոլարով և եվրոյով։ Ակնթարթային գնման հետ մեկտեղ հասանելի են նաև սահմանային պատվերներ, իսկ խոշոր գործարքներն իրականացնում է OTC-դեսքը։

5. Coinmania

Կայք: coinmania.exchange

Իրավաբանական անձը և համարը ռեեստրում: Coinmania LLC, 0013-9404

Կրիպտոդրամապանակով ծառայություն է, որը գործում է 2017 թվականից։ Հավելվածում կարելի է գնել կամ վաճառել BTC, ETH, USDT, պահել ակտիվները և լարին փոխանցել բանկային հաշվին՝ ֆիքսված միջնորդավճարով։

6. Bitcasa

Կայք: bitcasa.ge

Իրավաբանական անձը և համարը ռեեստրում: IXI LLC, 0032-9404

Փոքր փոխանակման կետ է Ռուսթավելի պողոտա 40 հասցեում, որը գրանցվել է 2025 թվականի դեկտեմբերին։ Աշխատում է միայն կանխիկ գումարով և հարմար է քաղաքի կենտրոնում արագ մեկանգամյա գործարքի համար։

Ինչպես չընկնել «գորշ» փոխանակիչի թակարդը

Խարդախները ստեղծում են նմանատիպ դոմեններով կայքեր և հայտնի ծառայությունների լոգոներով Telegram հաշիվներ, ուստի փոխանակիչի կոնտակտային տվյալները վերցրեք միայն նրա պաշտոնական կայքից։ Զգուշանալու պատճառ պետք է լինեն առանց նույնականացման փոխանակում խոստանալը, կտրոն տրամադրելուց հրաժարվելը և ընկերության բացակայությունը ռեեստրում։

Սխալի գինը կարող է բարձր լինել։ 2026 թվականի օգոստոսին ԱՄՆ ֆինանսների նախարարությունը պատժամիջոցներ սահմանեց Վրաստանում գրանցված SHPS Shelbit ընկերության նկատմամբ՝ Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ կապված կրիպտոարժութային գործարքների համար։ Ազգային բանկը պարզաբանեց, որ ընկերությունը երբեք VASP կարգավիճակ ստանալու հայտ չի ներկայացրել։ Նման հարթակներով անցած գումարները բանկերի մոտ լուրջ հարցեր են առաջացնում, ուստի գործարքից առաջ ռեեստրի ստուգումը կխլի ընդամենը մի քանի րոպե և կօգնի խուսափել մեծ խնդիրներից։